Richard Serra, Site Point

Dit artikel heeft betrekking op site point in het park van het voormalig stedelijk museum te Amsterdam. Het artikel dient als lorem introlude dev fase in de opbouw van deze site. De eerste 2 foto's zijn welliswaar anti environent maar in de context van een museum, een ingreep in de architectonische vormen van het museum in Bilbao, het lichaam en ruimte van het museum als concept komt waarschijnlijk nog wel terug in nieuwe stukjes text.

Richard Serra (San fransisco 1939)

Richard Serra wordt 1939 geboren in San Fransisco. In 1961 studeert hij af aan de Universiteit van California aan Berkeley en Santa Barbara, hij behaald een BA in Engelstalige Literatuur. Na zijn studie gaat hij in de staalgieterijen werken om in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien.

Kenmerken van Serra's werk.
- gebruik van zeer zware materialen, cor-ten staal. Het werk op de foto links weegt 72000 kilo.
- verruilen van de studio binnen, naar de wereld buiten het atelier, de hele schakel aan mens, mankracht en expertise die noodzakelijk is voor het vervaardigen van de werken wordt onderdeel van "het atelier". Onder andere hiermee zet hij zich af tegen de traditionele beeldhouwkunst waarin het gaat om de relatie tussen een deel en het geheel.
- In het meeste van zijn werken worden de constructie en de beslissingsmomenten die de kunstenaar maakt niet verhuld maar zichtbaar en deel van het werk. Materiaal, formele beslissingen en contextuele beslissingen zijn zelfevident aanwezig in de werken.
- De meeste werken zijn 'plaats' gerelateerde werken, een bepaalde plek in de stad of het landschap. Daarmee wordt bedoeld dat ze ontwikkeld zijn voor, ze afhankelijk zijn van en onlosmakelijk verbonden zijn met die specifieke plek.
- Daarbij worden ook sociale en politieke argumenten meegenomen in de analyse van een bepaalde plek. Een 'waardeoordeel' over de plek wordt hiermee op een overkoepelend plan / niveau onderdeel van het werk.

Hiermee wordt het werk kritisch. Er worden nieuwe relaties aangeboord tussen sculptuur en context, er wordt een dialoog aangegaan tussen sculptuur en omgeving. Hiermee is Serra een vernieuwer op de modernisten doordat hij een veel autonomere relatie van object tot omgeving heeft bewerkstelligd dan in veel modernistische beeldhouwkunst. Hij zegt zelf over de 'plek / locatie': "Site specifity is not a value in itself. Works which are build within the contextual frame of government, corporate, educational and religious institutions run the risk of being read as being tokens of those institutions. One way of avoiding ideological cooption is to choose leftover sites which cannot be the object of ideological misinterpretation' I am not interested in art as affirmation or in art as a manifestation of complicity"I think that if sculpture has any potential at all, it has the potential to work in contradiction to the places and spaces where it is created. I am interested in work where the artist is a maker of 'anti-environment'" .

Hierin wordt heel duidelijk (in zijn analyse van de locatie) hoe voor Serra de locatie of plaats in het functioneren van zijn kunst onlosmakelijk verbonden is met de inhoud, materie en eventuele kritische notie op geschiedenis, maatschappij en politiek. Het zijn krachtige ingrepen die hij maakt met minimale doch zeer moeilijk te hanteren materialen. "Tilted Arc" is aanleiding geweest voor een rechtzaak omtrent het verwijderen van het werk. Uiteraard is dit bepaald geen "left-over" site, het is een historisch en actueel "geladen" locatie (Federal Plaza) Het werk werd niet geaccepteerd door de mensen die wonen en werken in de directe omgeving ervan. Serra heeft daarop een rechtzaak aangespannen met de claim dat als het werk wordt verplaatst naar een andere locatie het vernietigd zal zijn. In een lezing aan Yale university (gepubliceerd in Kunst & Museumjournaal, vol 1, no.6, Amsterdam 1990) reageert Serra op de beslissing van het gerechtshof, het werk te verplaatsen en daarmee te vernietigen.

Een werk dat minder weerstand oproept is het werk "Sight-Point", in de tuin van het Stedelijk Museum, Amsterdam. Het betreft een installatie van 3 platen gewalst staal, van 1184 x 344 x 395 cm. Het beeld valt op door grootte maar ook door eenvoud. Door om het beeld heen te lopen zal telkens een ander perspectief en vormenspel ontstaan. Niet alleen de plaats (en vorm/constructie) van het beeld, maar tevens de plaats van de toeschouwer heeft een relatie met het werk van Serra. Afhankelijk van je standpunt zul je een andere weergave van het beeld zien. Dit "denken" over het beeld en denken over je plaats ten opzichte van het beeld staat in schril contrast met de enorme massa staal + het feit dat de 15meter hoge platen tegen elkaar lijken te rusten, alsof ze elkaar net in evenwicht houden. Het "bepaalde" standpunt, bestaat bij de gratie van het evenwicht (tussen de verschillende onderdelen en ruimere context eromheen). "What interests me is the opportunity for all of us to become something different from what we are, by constructing spaces that contribute something to the experience of who we are. " ". . . The relationship of time, space, walking, and looking"particularly in arcs and circles"constitutes the only way you can see certain Japanese gardens." "Richard Serra Het gaat Serra ook hier weer om de conceptuele fundamenten van de beeldhouwkunst: massa en vorm, materiaal en proces/constructie, "plek / locatie" en context. (Schaal, ruimte, gewicht, evenwicht, kracht, interieur, exterieur)

Als dit werk wordt bekeken vanuit de locatie en context wordt een verschil duidelijk met het werk op Federal Plaza waar een duidelijk politieke lading is de bespeuren, ook als wordt gekeken naar de vorm die een resolute boog tekent haaks op de reeds aanwezige vormen en architectuur op het plein. Richard Serra"s ontwikkeling In zijn ontwikkelingsproces als beeldend kunstenaar begon Serra met materiaalexperimenten. Zijn vroegste werken zijn "objects trouves", gevonden voorwerpen) die hij heeft nagemaakt niet vanwege hun esthetische kwaliteiten, maar vanwege zijn interesse in het vervaardigingsproces. Zijn fascinatie voor de Bewerking van materialen blijkt al uit de Lijst van werkwoorden (Verb List, 1967-1968), waarin elementaire principes en handelingen worden opgesomd: to tear, to cut, to splash en of equilibrium, om er enkele te noemen. De lijst definieert als het ware een manier van werken, die Serra vervolgens van Werk tot werk verder heeft verkend. Ook maakte hij 16mm films waarin de handelingen of processen die in de lijst als werkwoorden staan opgesomd, verbeeld worden: handen die een touw ontknopen, die kruimels bij elkaar schrapen, of een hand die steeds een vallend stuk lood probeert op te vangen (filmloops").

Het materiaal, de wijze waarop met het materiaal gewerkt wordt, en het uiteindelijke product, zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hierin is ook te herkennen hoe hij het atelier verlaat en het gehele proces van wording meeneemt. Staal gieterijen, havens, opzichters, constructiearbeiders, functionarissen allen zijn onderdeel van zijn "extended studio". Vanuit de vroege werken komt hij tot de "One Ton Props", tonszware loden platen die in een wankel evenwicht ten opzichte van elkaar worden geplaatst. Hierin is het "evenwicht" de essentie van de werken. In het werk sight point speelt evenwicht nog steeds een belangrijke rol maar is niet meer echt essentieel aangezien het werk is verankerd in de bodem. Het kan niet instorten. De afmetingen, volume, kleur, plaatsing zijn echter niet minder imposant. Mogelijke Vragen. Tegenstanders Verwijten Serra meestal dat zijn werken de omgeving lelijker maken in plaats van verfraaien. Voorstanders stellen dat Serra met industri"le middelen een nieuw Soort Schoonheid realiseert, dat de op het eerste Gezicht zo logge beelden in feite heel dynamisch zijn en de starheid van de stedelijke bebouwing doorbreken.

Probeer jezelf in de rol van voor- en tegenstander te verplaatsen, welke argumenten zou je voor- en of tegen kunnen bedenken" Sight Point De titel van het werk dekt de hele lading van het kunstwerk.
Hoe verloopt het proces van het eerste zien van het werk tot het besluiten door te lopen" Is het werk autonoom of toegepast" Welke acties roept het werk op bij de bezoeker van de tuin van het Stedelijk museum waarin het werk te bezichtingen is. Kortom tot welke handelingen dwingt het werk je. Zijn die handelingen onderdeel van het werk" Wat kun je zeggen over zowel de binnen- als de buitenkant van het werk, wat roepen beide bij je op. Zou je je dit werk ook op een andere locatie kunnen voorstellen, bijvoorbeeld op het plein midden in de stad" Is de locatie van het werk een onderdeel van het werk" Waarom wel, waarom niet" Welke onderdelen maken deel uit van de autonome werken van Serra"

1. Richard Serra
2. art

[Terug]